اگر تا دیروز فکر میکردید که هوش مصنوعی فقط در فیلمهای علمی-تخیلی و یا نهایتاً در چتباتها به درد میخورد، وقت آن رسیده که تجدید نظر کنید. یک مطالعه بزرگ و پیشگامانه که نتایج آن به تازگی در مجله Nature npj Digital Medicine منتشر شده، نشان میدهد که هوش مصنوعی حالا میتواند در تشخیص سرطان پروستات از پاتولوژیستهای مجرب هم دقیقتر عمل کند و مهمتر از آن، زمان جوابدهی را به طرز چشمگیری کاهش دهد.
این مطالعه که “Articulate Pro” نام دارد، یک کارآزمایی آیندهنگر و چندمرکزی است که در سه مرکز تخصصی سرویس سلامت ملی انگلستان (NHS) انجام شده است. محققان یک سیستم هوش مصنوعی تجاری در دسترس به نام “پیج پروستات” (Paige Prostate) را برای کمک به پاتولوژیستها در گزارشدهی نمونههای بیوپسی پروستات به کار گرفتند.
در این مطالعه گسترده، از میان 1613 نمونه بیوپسی، 1049 مورد با کمک هوش مصنوعی بررسی و گزارش شد. نتایج چه بود؟ اول از همه، هوش مصنوعی در 21 مورد از 386 بیمار (یعنی 5.4 درصد موارد) باعث شد که پاتولوژیست تشخیص اولیه خود را تغییر دهد. در 5 مورد از این 21 بیمار (1.3 درصد کل نمونهها)، این تغییر تشخیص به قدری مهم بود که میتوانست روی تصمیمگیری بالینی و نحوه درمان بیمار تأثیر بگذارد. تصور کنید اگر این سیستم هوش مصنوعی نبود، این بیماران با یک تشخیص اشتباه یا ناقص درمان میشدند و چه عواقب خطرناکی میتوانست داشته باشد.
اما داستان به همینجا ختم نمیشود. دومین و شاید کاربردیترین نتیجه این مطالعه، کاهش خیرهکننده زمان جوابدهی بود. در یکی از مراکز، وقتی پاتولوژیستها از هوش مصنوعی به عنوان یک دستیار همزمان استفاده میکردند، میانگین زمان گزارشدهی نمونهها حدود 30 ساعت کاهش پیدا کرد. بله، درست خواندید: 30 ساعت! یعنی یک روز و یک شب کامل. در دنیای پزشکی که زمان برای بیماران سرطانی همه چیز است، این یعنی یک انقلاب.
علاوه بر این، استفاده از هوش مصنوعی باعث شد نیاز به انجام آزمایشهای ایمونوهیستوشیمی (رنگآمیزیهای خاص و پرهزینه) در هر سه مرکز به طور قابل توجهی کاهش پیدا کند. نسبت شانس (Odds Ratio) انجام این آزمایشها در مراکز مختلف بین 0.33 تا 0.50 بود، یعنی احتمال درخواست این آزمایشهای اضافی تقریباً نصف شده بود. این یعنی صرفهجویی در هزینه و منابع، کاهش فشار کاری روی آزمایشگاهها و از همه مهمتر، کاهش اضطراب بیماران در انتظار جواب.